1396/07/04
شهرستان ایذه
معرفی شهرستان ایذه
 
ایذه با مساحت 405 کیلومتر مربع در شمال شرقی استان خوزستان، بین 50 درجه و 22 دقیقه شرقی از نصف النهار گرینویچ و 31 درجه و 13 دقیقه تا 32 درجه و 24 دقیقه عرض شمالی از خط استوا قرار گرفته است.
 
ایذه معرب ایذج است و آن را مال امیر (مالمیر) نیز می گفته اند.
 
این سرزیمن در روزگار باستان یکی از نواحی آباد و از مراکز تمدن قدیم بود و بطوریکه در سنگ نوشته های کول فرح و اشکفت سلیمان (در اطراف شهر ایذه کنونی) بدست می آید، این شهر در دوره عظمت عیلام اهمیت بسزائی داشته است.
 
مرکز انزان یا انشان قدیم نیز در این سرزمین بوده است.
 
در روزگار حکومت سلوکیان (جانشینان اسکندر مقدونی) یونانیان در این خاک آبادیهائی ساخته بودند. شهر ایذه قدیم در دوره ساسانی نیز بر پا بوده است.
 
در قرون وسطی (قرون دوازده و سیزده میلادی) ایذه مرکز اتابکان لر گردیده و بدان مال امیر (مالمیر) اطلاق می شده است.
 
به عقیده امام شوشتری در قرون نهم هجری هنگامی که خاندان اتابکان بدست تیموریان منقرض شدند ایذه ویران گردید و از آن زمان به بعد سکنه منطقه گرایش به زندگی چادر نشینی پیدا کردند.
 
مردم شهرستان ایذه به لحاظ بافت عشایری از آداب و رسوم و زندگی خاص عشایری تاثیر فراوانی پذیرفته اند. زندگی سنتی عشایری که بر اساس نظام اجتماعی ایلی – طایفه ای استوار بوده و از شیوه معیشت کوچروی و بافت طبیعی و جغرافیائی منطقه تبعیت می کند در مناطق این شهرستان رایج و متداول است.
 
بواسطه قرار گرفتن در حاشیه کوههای زاگرس ایذه دارای آب و هوای کوهستانی است و از مهمترین ارتفاعات آن می توان به کوه سفید، گ زرد و سلطان ابراهیم اشاره نمود.
 
رودخانه بزرگ کارون از قسمت جنوب دهدز وارد شهرستان ایذه شده و در قسمت غرب این شهرستان در محلی بنام امامزاده سلطان ابراهیم به دریاچه سد کارون که مرز شهرستان ایذه و مسجد سلیمان است وارد می شود.
 
اقتصاد منطقه بر دامداری و دامپروری استوار بوده و ایذه مهمترین مراکز دامداری استان محسوب می گردد.
 
از مهمترین آثار تاریخی شهرستان ایذه می توان از اشکفت سلیمان (نقوش برجسته عیلامی)، نقوش دره کول فرح (نقوش برجسته عیلامی)، نقوش کوباد ایذه (نقوش برجسته عیلامی)، مجسمه سوسن (مجسمه حجاری شده یک زن که در موزه شوش نگهداری می شود)، آتشکده دره شمی (چهل کیلومتری ایذه) و هونک اژدر (نقش برجستههای تاریخی) نام برد.
 
 
ماخذ و منابع:
 
1)             افشار سیستانی، ایرج، نگاهی به خوزستان، نشر بلور، چاپ دوم، پائیز 1369
2)             اقتداری، احمد، خوزستان، کهگیلویه و ممسنی، سلسله انتشارات انجمن آثار ملی، شماره 149، تهران 1369
3)             سازمان برنامه و بودجه استان خوزستان، آمارنامه استان خوزستان، سال 1368، 1369، 1370 و 1371
4)             سازمان برنامه و بودجه استان خوزستان، خوزستان در یک نگاه، بهمن 1370
5)             وزارت کشور، گزارش توجیهی اجرای قانون تعاریف و تقسیمات کشوری استان خوزستان
 
 
دسترسی سریع